6284 sayılı Kanun ve koruma kararları

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarının korunması için alınacak tedbirleri düzenler (m. 1). Kanun bir ceza kanunu değildir; tedbirler ceza yargılamasından bağımsız olarak ve hızla alınabilir.

Şiddet kavramı

Kanun şiddeti geniş tanımlar: kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik ya da ekonomik açıdan zarar görmesiyle ya da acı çekmesiyle sonuçlanan ya da sonuçlanması muhtemel her türlü tutum ve davranış; tehdit, baskı ve özgürlüğün keyfî engellenmesi de buna dahildir (m. 2). Ev içi şiddet, taraflar aynı haneyi paylaşmasa da aile bireyleri arasında gerçekleşen şiddeti kapsar.

Mülki amirin tedbirleri (m. 3)

• korunan kişiye ve beraberindeki çocuklara uygun barınma yeri sağlanması,
• geçici maddi yardım,
• psikolojik, meslekî, hukuki ve sosyal rehberlik,
• hayati tehlike varsa geçici koruma altına alınma,
• çalışma yaşamına katılımı desteklemek için kreş imkânı.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde barınma ve geçici koruma tedbirlerini kolluk amirleri de alabilir.

Hâkimin koruyucu tedbirleri (m. 4)

İşyerinin değiştirilmesi, evli olunması hâlinde ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması ve hayati tehlike varsa kimlik bilgilerinin değiştirilmesi.

Hâkimin önleyici tedbirleri (m. 5)

Şiddet uygulayan hakkında:

• şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama ya da küçük düşürme içeren söz ve davranışlarda bulunmaması,
• ortak konuttan derhâl uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi,
• korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmaması,
• çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da kaldırılması,
• korunan kişiyi iletişim araçlarıyla ya da başka yollarla rahatsız etmemesi,
• ruhsatlı silahlarını ve görevi gereği zimmetindeki silahı teslim etmesi,
• alkol ya da madde etkisindeyken korunan kişiye yaklaşmaması, gerekirse tedavi görmesi.

Uyarı, uzaklaştırma, yaklaşmama ve yakınlara yaklaşmama tedbirlerini gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirleri de alabilir; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.

Karar ve süre (m. 8, 9)

• Tedbir kararı ilgilinin talebi, Bakanlık, kolluk ya da savcının başvurusu üzerine verilir; en yakın hâkimden, mülki amirden ya da kolluktan istenebilir.
• Koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil ya da belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı geciktirilmeden verilir.
• Karar ilk defasında en çok 6 ay için verilir; tehlike sürüyorsa uzatılabilir.
• Gerekirse korunan kişinin kimlik ve adres bilgileri tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur.
• Kararlara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir.

Kararın ihlali (m. 13)

Tedbir kararına aykırı davranan kişi, fiili ayrıca suç oluştursa bile, hâkim kararıyla 3–10 gün zorlama hapsine tabi tutulur. Her tekrarında süre 15–30 gündür; toplam süre 6 ayı geçemez.

Başvuru

Tedbir talebi için 112 Acil Çağrı Merkezi, ALO 183 Sosyal Destek Hattı, en yakın polis ya da jandarma birimi, aile mahkemesi, Cumhuriyet başsavcılığı ve Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) kullanılabilir.