Dolandırıcılık

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp onun ya da başkasının zararına olarak kendine ya da başkasına yarar sağlamaktır (TCK 157). Mağdur malı kendi iradesiyle verir; ancak bu irade aldatılarak oluşturulmuştur.

Ceza

• Temel hâl (TCK 157): 1–5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
• Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1): 3–10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.

Nitelikli hâller

Suçun başlıca şu yollarla işlenmesi nitelikli dolandırıcılıktır:

• dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi,
• kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum ya da zor şartlardan, algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması,
• kamu kurumları, meslek kuruluşları, siyasi parti, vakıf ya da derneklerin araç olarak kullanılması,
• kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
• bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
• basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması,
• tacir, şirket yöneticisi, kooperatif yöneticisi ya da serbest meslek sahiplerinin güveni kötüye kullanması,
• sigorta bedelini almak amacıyla,
• failin kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması.

Kamu kurumlarının zararına, bilişim sistemi ya da banka aracılığıyla, kredi ve sigorta bedeli için ve kamu görevlisi ya da banka çalışanı kimliğiyle işlenen dolandırıcılıkta hapis cezasının alt sınırı 4 yıl, adli para cezası suçtan elde edilen yararın iki katından az olamaz.

Artırım ve indirim

• Suç üç ya da daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır (TCK 158/3).
• Kişinin katkısı yalnız kendisine ya da başkasına ait banka kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesap kullanım bilgilerini başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir. Bu hüküm 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla eklendi (TCK 158/4).
• Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen dolandırıcılıkta şikâyet üzerine 6 ay – 1 yıl hapis ya da adli para cezası verilir (TCK 159).

Yargılama

Temel hâldeki dolandırıcılık (TCK 157) uzlaştırma kapsamındadır; nitelikli dolandırıcılık değildir (CMK 253).

Veride

Dolandırıcılık olayları kurumsal API'de konum düzeyinde kayıt olarak yer alır (veri erişimi).