Uzlaştırma

Uzlaştırma, belirli suçlarda şüpheli ile mağdurun ya da suçtan zarar görenin bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya çalışmasıdır. Soruşturma aşamasında dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir; kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaştırma kapsamında olduğu anlaşılırsa kovuşturma dosyası da büroya gönderilir.

Kapsamdaki suçlar (CMK 253/1)

• Soruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar.
• Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın TCK'daki başlıca şu suçlar:
  • kasten yaralama (86. maddenin üçüncü fıkrası hariç) ve taksirle yaralama,
  • tehdit (106. maddenin birinci fıkrası),
  • konut dokunulmazlığının ihlali,
  • hırsızlık (TCK 141),
  • güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç),
  • dolandırıcılık (TCK 157),
  • suç eşyasının satın alınması ya da kabul edilmesi,
  • çocuğun kaçırılması ve alıkonulması.

Kapsam dışı

• Şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takipte ve hakarette uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK 253/3).
• Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. 7571 sayılı Kanunla 2025'te eklenen istisnaya göre suçlardan biri önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri uygulanır.

İşleyiş

• Uzlaştırmacı taraflara teklifte bulunur. Teklife 7 gün içinde yanıt vermeyen taraf teklifi reddetmiş sayılır.
• Birden fazla mağdur varsa uzlaşma için hepsinin kabul etmesi gerekir.
• Uzlaşma teklifi, delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerine engel değildir.

Sonuçlar (CMK 254)

• Uzlaşma gerçekleşir ve sanık edimini bir defada yerine getirirse davanın düşmesine karar verilir.
• Edim ileri bir tarihe bırakılır, taksitlendirilir ya da süreklilik gösterirse durma kararı verilir; bu sürede zamanaşımı işlemez. Edim yerine getirilmezse yargılamaya devam edilir.