Meşru savunma ve zorunluluk hâli

Meşru savunma ve zorunluluk hâli ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerdir: bu koşullarda işlenen fiil nedeniyle faile ceza verilmez.

Meşru savunma (TCK 25/1)

Kendisine ya da başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi ya da tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, o anda, hâl ve koşullara göre saldırıyla orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.

Koşullar:

• Haksız saldırı: saldırı hukuka aykırı olmalıdır.
• Güncellik: saldırı gerçekleşiyor, gerçekleşmesi ya da tekrarı muhakkak olmalıdır. Sona ermiş bir saldırıya karşılık vermek meşru savunma değildir.
• Zorunluluk ve orantı: savunma, saldırıyı defetmek için gerekli olmalı ve hâl ve koşullara göre saldırıyla orantılı kalmalıdır.

Zorunluluk hâli (TCK 25/2)

Kendisine ya da başkasına ait bir hakka yönelik, bilerek neden olmadığı ve başka türlü korunma olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak ya da başkasını kurtarmak zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı ceza verilmez. Tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan araç arasında orantı bulunmalıdır.

Sınırın aşılması (TCK 27)

• Sınır kast olmaksızın aşılırsa ve fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suçun cezasının altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hüküm kurulur.
• Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku ya da telaştan kaynaklanmışsa faile ceza verilmez.