Kasten öldürme (cinayet)

Günlük dilde cinayet denen suçun kanundaki adı kasten öldürmedir. Türk Ceza Kanunu'nun 81. maddesi suçu tek cümleyle tanımlar: bir insanı kasten öldüren kişi müebbet hapis cezasıyla cezalandırılır.

Suçun unsurları

Kast. Kanuna göre kast, suçun unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK 21). Fail, davranışının bir insanın ölümüne yol açacağını bilir ve bunu ister.

Olası kast. Fail ölümün gerçekleşebileceğini öngördüğü hâlde davranışını sürdürürse olası kast vardır. Bu durumda müebbet hapis yerine 20–25 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine müebbet hapis verilir (TCK 21/2).

Netice. Suçun tamamlanması için ölüm gerçekleşmelidir. Fail öldürmeye elverişli hareketlere başladığı hâlde ölüm gerçekleşmezse suç teşebbüs aşamasında kalır.

Ceza

• Kasten öldürme (TCK 81): müebbet hapis.
• Nitelikli kasten öldürme (TCK 82): ağırlaştırılmış müebbet hapis. Tasarlama, eşe, çocuğa ya da kadına karşı işleme, kan gütme ve töre saiki bu hâllerdendir.
• Teşebbüs (TCK 35): müebbet hapis yerine 10–18 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine 14–21 yıl.
• Haksız tahrik (TCK 29): müebbet hapis yerine 12–18 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine 18–24 yıl.

Müebbet hapis hükümlünün hayatı boyunca sürer. Ağırlaştırılmış müebbet hapis de ömür boyudur ve sıkı güvenlik rejimiyle infaz edilir.

Yargılama ve infaz

• Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz. Soruşturma kendiliğinden başlar.
• Kasten öldürme, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlardandır (CMK 100/3).
• Dava zamanaşımı müebbet hapis gerektiren suçlarda 25 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektirenlerde 30 yıldır (TCK 66).
• Koşullu salıverilme için müebbet hapiste 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıl infaz kurumunda geçirilmelidir. Kasten öldürmeden süreli hapis cezası alanlarda bu oran cezanın üçte ikisidir (5275 sayılı Kanun m. 107).

Karıştırılan suçlar

• Taksirle öldürme (TCK 85): ölüm istenmez; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık yüzünden gerçekleşir. Ceza 2–6 yıldır.
• Kasten yaralama sonucu ölüm (TCK 87/4): fail yaralamayı ister, ölümü istemez. Ceza 10–14 yıl; silahla ya da eşe karşı işlenmesi gibi 86. maddenin üçüncü fıkrasındaki hâllerde 14–18 yıldır.
• İntihara yönlendirme (TCK 84): cebir ya da tehditle intihara mecbur etme kasten öldürme sayılır.

Veride nasıl sayılır

Cinayet göstergesi ölümle sonuçlanan kasten öldürme vakalarını sayar. Teşebbüs ve yaralanmayla biten olaylar bu göstergeye girmez; ateşli silah ya da kesici aletle yapılmışsa silahlı saldırı göstergesinde yer alır. Cinayet haritası ve sıralaması

Cinayet sayfasında üç alt grup ayrıca verilir: yakın ilişki cinayetleri, kadın cinayetleri ve suça sürüklenen çocuklar. Alt gruplar için ayrı endeks, oran ya da sıralama hesaplanmaz.