Suça teşebbüs
Suçu işlemeye elverişli hareketlere başlanıp elde olmayan nedenlerle tamamlanamaması. Ceza indirilir; öldürmeye teşebbüste 10–18 yıl hapis cezası verilir.
Kişi işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlar, fakat elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu tutulur (TCK 35/1). Tabancayla ateş edilen kişinin ölmemesi tipik örnektir.
Ceza
Fail, meydana gelen zarar ya da tehlikenin ağırlığına göre:
- ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine 14–21 yıl,
- müebbet hapis yerine 10–18 yıl
hapis cezasıyla cezalandırılır. Diğer suçlarda verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK 35/2).
Gönüllü vazgeçme
Fail suçun icra hareketlerinden gönüllü olarak vazgeçer ya da kendi çabasıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse teşebbüsten cezalandırılmaz. Ancak o ana kadar yaptığı hareketler başka bir suç oluşturuyorsa yalnız o suçun cezası verilir (TCK 36). Öldürmek için saldırıp vazgeçen fail, mağduru yaralamışsa yaralamadan sorumlu olur.
Teşebbüs olmayan durumlar
- Elverişli olmayan hareketler teşebbüs oluşturmaz.
- Göçmen kaçakçılığı gibi bazı suçlarda kanun, teşebbüs aşamasında kalan suça tamamlanmış gibi ceza verilmesini öngörür (TCK 79/1).